ترم چهارم: چرخ یک (throwing)

اختراع چرخ به هزاره سوم قبل از میلاد برمی‌گردد یافته‌های باستانشناسان نشان می‌دهد که اختراع اولین چرخ سفالگری توسط ایرانیان صورت گرفته است. چرخ سفالگری دستگاهی است شامل یک صفحه که گل بر روی آن قرار می‌گیرد یک شفت که صفحه بالا را به یک فولی یا صفحه پایینی وصل می‌کند و نیرویی که باعث چرخش این صفحات می‌شود که ممکن است این نیرو به وسیله خود سفالگر و یا توسط نیروی الکتریسیته ایجاد شود. سرعت چرخ پایی را می‌توان کنترل کرد ولی چرخ برقی را اگر دو سرعته باشد نمی‌توان کنترل کرد ولی اگر سرعت متغیر باشد می‌توان آن را کنترل نمود در این صورت قیمت چرخ بسیار گران خواهد شد. اختراع چرخ سفالگری انقلابی در تمدن بشری ایجاد کرد. سفالگری با چرخ باعث شد سرعت تولید محصولات سفالگری افزایش یابد و کیفیت مطلوبتری نیز داشته باشد چه از نظر قرینه بودن و چه از نظر سبک شدن برخلاف تکنیک‌ دست احتیاج به مهارت زیادی دارد و این مهارت فقط با انجام دادن و تمرین کردن این تکنیک صورت می‌پذیرد.

مراحل چرخ کاری

  1. ورز دادن گل
  2. مرتب کردن گل
  3. نشستن پشت چرخ
  4. نم کردن مرکز چرخ
  5. گذاشتن چانه گل بر روی چرخ
  6. خیس کردن دست
  7. مرتب کردن چانه گل
  8. مرکز کردن چانه گل (این مرحله از چرخ کاری سخت ترین مرحله است که احتیاج به تمرین بسیار زیادی دارد)
  9. سوراخ کردن گل
  10. باز کردن گل
  11. قلاژ اولیه (قلاژ کردن نیز احتیاج به مهارت زیادی دارد)
  12. قلاژ ثانویه
  13. درست کردن استوانه
  14. فرم دهی نهایی
  15. برداشتن قطعه از روی چرخ
  16. چرمینه شدن
  17. تراش قطعه و ساختن پایه باری کار
  18. خشک شدن
  19. پختن

فرمهایی که در این ترم آموزش داده می‌شود:

  • استوانه
  • کاسه
  • شکم از وسط
  • شکم از بالا
  • صراحی

استوانه

استوانه

کاسه

کاسه- زیر لعابی

چرخ