ترم دوم: نقش برجسته، مجسمه

نقش برجسته

نقش برجسته یک اثر نیمه سه بعدی است.  همانطور که می‌دانید نقاشی، دو بعدی و مجسمه، سه بعدی است ولی نقش برجسته بین این دو قرار دارد.

نقش برجسته در طول تاریخ در معماری استفاده شده از قوم آشور گرفته تا یونانیان. نقش برجسته از متریال‌های مختلفی می‌تواند ساخته شود مانند سنگ- فلز – چوب – سیمان – رزین – سفال و… ولی براساس متریالی که انتحاب می‌کنیم محدودیت کار خواهیم داشت در نقش برجسته‌های سفالی به خاطر اینکه نمی‌توان گل را به اندازه مساحت زیادی پهن کرد (زیرا ترک می‌خورد) و علت دیگر اینکه گل باید بعد از خشک شدن به کوره رود (محدودیت اندازه کوره‌ها) و سختی حمل و نقل آن خواهد دارد، در ابتدا به اجزاء کوچکتری تقسیم می‌شود تا از ترک خوردن در حین خشک شدن جلوگیری شود و به راحتی حمل شود و در هر کوره‌ای بتواند قرار گیرد و در حین نسب نیز دچار مشکل نشود. می‌توان این قطعات را به اندازه‌های یکسان برش داد مانند خشت و یا براساس طرح از قسمتهایی گل را برش داد. روشی که شبیه پازل است.
در هر صورت بعد از خشت زدن طرح را به وسیله سوزن بر روی گل انداخته و سپس زمینه طرح را با ابزار گل کن پایین می‌آوریم بعد بر روی طرح کار می‌کنیم. می‌توانیم از روی طرح کم و یا می‌توانیم به آن اضافه کنیم. خشک شدن نقش برجسته باید بسیار به آرامی و با احتیاط صورت گیرد و همچنین پختن آن. بعد از پخت، یا آن را لعاب می‌زنند و یا پتینه می‌کنند بعد آن را روی یک قالب و یا روی دیوار نسب می‌کنند.

نقش برجسته بر اساس موضوع به چهار دسته تقسیم می شود.

  1. کالبد انسانی و حیوانی
  2. معماری
  3. خط و کتیبه
  4. گل و بوته

سبحان الله

مجسمه

برای ساخت مجسمه‌های سفالی می‌توان یک توده گل را به اندازه کار و فرم اولیه کار فرم داد و بعد از چرمینه شدن با ابزار گل کن روی آن کار کرد و بعد از اتمام کار و قبل از خشک شدن داخل مجسمه را خالی کرده و یا از اول توده‌ایی از روزنامه را مچاله کرده و روی آن را گل گرفت و بعد از چرمینگی روزنامه را خارج کرد.

مجسمه سماع گر